سس مایونز، این امولسیون غلیظ و کرمی رنگ، داستان پیدایش جالبی دارد که اغلب به پیروزی فرانسویها در نبرد محله مائون (Mahon) در جزیره مینورکا نسبت داده میشود. طبق این افسانه، آشپز دوک دو ریشلیو برای جشن پیروزی، به جای سس سنتی خامه، با تخم مرغ و روغن زیتون سسی ابداع کرد که به افتخار محل نبرد، "مایونز" نام گرفت. فارغ از داستان صحیح آن، امروزه سس مایونز به یکی از پایهایترین و پرکاربردترین سسهای سفید در جهان تبدیل شده است. جادوی شیمیایی پشت این سس، ایجاد یک امولسیون پایدار از دو ماده طبیعی غیرقابل اختلاط است: روغن و آب (از زرده تخم مرغ و سرکه/آبلیمو). لسیتین موجود در زرده تخم مرغ به عنوان امولسیفایر عمل میکند و از جدا شدن این دو جزء جلوگیری مینماید. این فرآیند نه تنها یک بافت نرم و یکدست ایجاد میکند، بلکه بستری خنثی و غنی فراهم میآورد که میتواند حامل طیف وسیعی از طعمها باشد.
برای رستورانداران و سرآشپزهای حرفهای، درک تفاوت بین سس مایونز پرچرب و انواع کمچرب (لایت) بسیار حیاتی است. سس مایونز پرچرب که بر پایه مقدار بالای روغن (معمولاً ۷۰ تا ۸۰ درصد) تهیه میشود، دارای بافتی غنی، کرمی و طعمی کامل و رضایتبخش است. این چربی بالا نه تنها به احساس دهانی لذتبخش کمک میکند، بلکه نقش مهمی در حمل طعم سایر ادویهها و چاشنیها ایفا مینماید و طعم نهایی غذا را غنی و پوششدهنده میسازد. در مقابل، سس مایونز کمچرب با کاهش محتوای روغن و جایگزینی آن با موادی مانند آب، نشاسته، صمغها یا پروتئینهای دیگر تولید میشود. اگرچه این نوع برای رعایت رژیمهای غذایی خاص مناسبتر است، اما غالباً از نظر بافت کمی آبکیتر، از نظر طعم ملایمتر و فاقد آن غنای دهانی سس سنتی است و ممکن است در برخی کاربردهای حرفهای که انتظار طعم و بافت خاصی وجود دارد، نتیجه مطلوب را ارائه ندهد.
سس مایونز در آشپزخانه حرفهای، بسیار فراتر از یک سس برای ساندویچ یا سالاد سیب زمینی عمل میکند. این سس به عنوان یک پایه استثنایی و چندمنظوره برای ایجاد دهها سس دیگر شناخته میشود. با افزودن سیر له شده، یک سس آلوی (Aioli) اصیل به دست میآید. ترکیب آن با گوجه فرنگی کچاپ، خیارشور و ادویه، سس تارتار کلاسیک برای ماهی و غذاهای دریایی را ایجاد میکند. مخلوط کردن آن با پوره میوههایی مانند انبه یا زغال اخته، سسهای نوآورانهای برای همراهی با مرغ سوخاری یا فینگر فودها میسازد. یک ترفند حرفهای، استفاده از سس مایونز در مرینیت کردن گوشت مرغ قبل از کباب کردن یا سوخاری کردن است. لایه نازکی از مایونز نه تنها رطوبت گوشت را قفل میکند و از خشک شدن آن جلوگیری مینماید، بلکه به چسبیدن بهتر پودر سوخاری یا ادویهها کمک کرده و پوستی فوقالعاده ترد و طلایی رنگ ایجاد میکند. حتی در تهیه کیکهای شکلاتی مرطوب، برخی از شیرینیپزها از مایونز به عنوان جایگزین بخشی از روغن و تخم مرغ استفاده میکنند.
انتخاب یک سس مایونز باکیفیت برای رستوران، بر پایه تازگی، تعادل طعمی (اسیدیته ملایم در مقابل شیرینی) و پایداری امولسیون آن استوار است. یک مایونز خوب نباید پس از مدتی نشست، روغن بیندازد. این محصول با قابلیت تبدیلپذیری بالا، نه تنها یک چاشنی، بلکه یک ابزار کاربردی و خلاق در دستان آشپز حرفهای است که میتواند کیفیت، طعم و تنوع منوی غذاهای سرد، گرم، سوخاری و کبابی را به شکل چشمگیری ارتقا بخشد.
تاریخچه برند بیژن، روایتی از نوآوری و پشتکار است که ریشه در سال ۱۳۴۸ و آرمانهای مؤسس آن، مهندس بیژن مهاجرین (۱۳۱۵-۱۴۰۰) دارد. ایشان با دانشی که از تحصیلات خود در آمریکا فراگرفته بود، تولید سس مایونز را برای اولین بار در ایران، در قالب کارخانه دیاموند و با امکاناتی ساده در زیر زمین منزل شخصیاش آغاز کرد. این حرکت جسورانه سرآغاز تحولی بزرگ در صنعت مواد غذایی کشور شد. رشد تدریجی از یک کارگاه کوچک در یوسفآباد به یک واحد صنعتی پیشرو، نشاندهنده تعهد بیچون و چرای این برند به کیفیت و نگاه آیندهنگر بود.
بیژن باور داشت که حفظ کیفیت و نوآوری، کلید ماندگاری است. بر همین اساس، این برند نخستین تولیدکننده سس کچاپ در سال ۱۳۴۹، سس اسپاگتی در سال ۱۳۵۰ و پنیر پیتزا در ایران بود. همچنین، بیژن پیشگام در استفاده از بطری شیشهای برای محصولاتی مانند خیارشور در سال ۱۳۵۶ و رب گوجهفرنگی در سال ۱۳۵۸ بود، اقدامی که در آن زمان با چالشهای نظارتی مواجه شد اما نهایتاً مسیر صنعت بستهبندی را تغییر داد. امروز مدیریت این مجموعه بر عهده حسین مصطفیزاده است و سازمان فروش آن از سال ۱۳۹۳ با مدیریت نرگس الهیاری فعالیت میکند. برند بیژن در دوران جدید با تکیه بر کارآفرینی، دانش روز و چشمانداز بلندمدت، در پی ایفای نقشی مؤثرتر در ارتقای سلامت و تغذیه جامعه است.
آنچه نام بیژن را نه تنها در ایران ماندگار، بلکه فراتر از مرزها شناخته کرده، ثبات در کیفیت، استفاده از بهترین مواد اولیه و رعایت استانداردهای بینالمللی است. امروز بیژن برای مصرفکنندگان نماد آرامش خاطر و اعتماد است، دستاوردی که حاصل بیش از پنج دهه تلاش مستمر و عشق به هنر تغذیه سالم است.